Spis, bez daty, sporządzony w języku niemieckim, przytaczam w całości w tłumaczeniu na język polski. Ujęta w spisie względnie duża liczba funkcjonujących jeszcze przedsiębiorców żydowskich i posługiwanie się nie zmienionymi, przedwojennymi nazwami ulic, wskazuje, że spis powstał najprawdopodobniej w 1941 r. Dodatkowo przemawiają za tym daty powstania niektórych przedsiębiorstw, zawarte w innych, późniejszych wykazach1.
Rubryki: Lp. nazwisko i imię / miejsce zamieszkania / rodzaj działalności2
1. Techman Franciszka / Kościuszki 18 / towary galanteryjne i bławatne
2 Sobieraj Anna / Rynek 1 / restauracja
3 Maciejewska Maria (matka Franciszka) / Rynek 19 / restauracja
4 Pakosińska Zofia / Rynek / sprzedaż wody sodowej i słodyczy
5 Balicki Konstanty / Busko / handel materiałami i galanterią
6 Łuszcz Stanisław / Rynek 4 / księgarnia
7 Żurek Józef / Rynek 7 / handel towarami mieszanymi
8 Szpotakowska Maria / Kilińskiego 2 / artykuły spożywcze i restauracja
9 Sikorski Zdzisław / busko / handel węglem, towarami żelaznymi i elektrycznymi
10 Siwczyński Tadeusz, Katyński Jacek, Sieradzki Dominik T. / Batorego / sprzedaż soli, mydła, benzyny, węgla, koksu i smarów
11 Śliwińska Helena / 3 Maja 5 / księgarnia artykuły piśmiennicze i galanteria
12 Domagała Władysław / Piłsudskiego / sprzedaż artykułów spożywczych i galanterii
13 Ciepliński Stanisław / Rynek 2 / handel tkaninami
14 Glebko Wiaczesław / Piłsudskiego 26 / sprzedaż węgla, żelaza, galanterii żelaznej innych drobnych towarów
15 Pytlewska Eugenia / Chmielnicka 5 / sprzedaż artykułów spożywczych
16 Müller Stanisław / Batorego 2a / kramarz
17 Stypa Leon 3 Maja 1 / sprzedaż artykułów galanteryjnych
18 Babiarz Feliks / Batorego 11 / sprzedaż artykułów bławatnych na straganie
19 Pietrzyk Bolesław / 3 Maja 49 / handel galanterią i słodyczami na straganach
20 Massajada Aniela / Kilińskiego / sprzedaż artykułów spożywczych i tytoniowych
21 Krzemień Feliks / Batorego 17 / sprzedaż towarów bławatnych
22 Czarnecki Władysław / Batorego 15 / handel artykułami mieszanymi
23 Sambor Stanisław / Batorego 31 / księgarnia, sprzedaż artykułów piśmienniczych i tytoniowych
24 Sambor Stanisław / Batorego 31 / drukarnia
25 Poros Wincenty / Kilińskiego / sprzedaż artykułów galanteryjnych na straganach
26 Szafraniec Weronika / Pińczowska 44 / sprzedaż artykułów spożywczych i tytoniowych
27 Kryczka Bolesław / Rynek 14 / handel towarami bławatnymi
28 Bińkowski Henryk3 i Kozak Adam / Piłsudskiego 14 / handel artykułami mieszanymi
29 Adamski Władysław / Łagiewnicka 2 / handel galanterią i artykułami mieszanymi
30 Piwowarczyk Ludwik / Nadole / handel galanterią i tekstyliami
31 Malec Franciszek – ul. P O.W. 9 / handel jajami, drobiem i artykułami mieszanymi
32 Sobowski Walenty / Rynek 1 / restauracja bez sprzedaży alkoholu
33 Krzak Bolesław i Majka Stefan / Żwirki i Wigury / handel galanterią i tekstyliami
34 Mazurkiewicz Wanda / Piłsudskiego 29 / handel tekstyliami i galanterią
35 Domagała Teodor / Piłsudskiego 14 / handel artykułami spożywczymi
36 Baliński Konstanty / Żwirki i Wigury 48 / restauracja
37 Barańska Helena / Rynek 2 / restauracja
38 Zieliński Jan / Piłsudskiego 26 / handel hurtowy piwa
39 Grabkowa Felicja / Rynek 23 / handel artykułami spożywczymi
40 Gersztajn Chaja / Rynek 23 / sprzedaż piwa i herbaty oraz noclegownia
41 Stefaniuk von Hade Zofia / Żwirki i Wigury / handel drobiem, rybami i jajami
42 Kozioł Józef / Nadole 67 / fabryka betonu
43 Goldberg Dawid / Rynek 20 / restauracja i sprzedaż piwa
44 Zarembski Tadeusz / Kilińskiego 35 / handel artykułami kolonialnymi
45 Nowak Feliks / Chmielnicka 10 / handel artykułami ze skóry
46 Nogaj Stanisław / Batorego 22 / handel tekstyliami i artykułami mieszanymi
47 Włodarska Maria / Pińczowska 27 / handel artykułami spożywczymi
48 Ściubisz Stanisław / Piłsudskiego 50 / handel artykułami spożywczymi
49 Żurek Józef / Rynek 7 / sprzedaż gazet
50 Ojrzanowski Stanisław4 / Piłsudskiego 58 / handel skórą i towarami mieszanymi
51 Wolbromska Estera / Rynek / handel artykułami spożywczymi i galanteryjnymi
52 Peer Helena / Rynek 19 / handel towarami wyrobu rzemieślniczego
53 Sylman Jan (Jochen ?) / Piłsudskiego 1 / handel herbatą i piwem
54 Maciejewski Franciszek5 / Rynek 19 / handel drewnem opałowym i budowlanym
55 Glebko Wiaczesław6 i Wachowicz Kazimierz / Piłsudskiego 26 / wyłączony handel skórami bydlęcymi
56 Goldberg Herszel / Piłsudskiego 25 / drobna sprzedaż zboża, nasion i jaj
57 Jamroz Jerzy i Zbigniew / Piłsudskiego 24 / handel towarami mieszanymi
58 Żółtak Leszek / Kilińskiego 36 / handel skórą i towarami mieszanymi
Przypisy
- APKi 2128/1216, k. 26-27.
- Osoba sporządzająca spis usiłowała przypodobać się niemieckiej władzy okupacyjnej, zniemczając polskie imiona i wykoślawiając nazwy ulic do brzmienia na modłę niemiecką. Przykłady: Jan – Johann, Stanisław – Stanislaus, Józef – Josef, Piotr – Peter, Bolesław – Boleslaus; ulice: Pińczowska – Pinczowerstr., 3 Maja – 3 Maistr., Rynek – Ringplatz.
- Henryk Bińkowski (ur. 15.11.1900) pracował do 1939 r. w starostwie powiatu stopnickiego w Busku. APKi 100/24273 (wykaz pracowników starostw); W 1943 r. został wywieziony do obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu jako więzień polityczny. Przysyłał stamtąd listy na adres domu w Koziegłowach koło Częstochowy, gdzie z rodziną zamieszkiwał u rodziców na krótko przed aresztowaniem. W 1944 r. został przeniesiony do obozu koncentracyjnego w Mauthausen-Gusen. Przeżył, wrócił do Koziegłów w maju 1945 r. Maciej Kałach, Dar dla Muzeum Auschwitz-Birkenau. Łodzianin odda listy, które z obozu wysyłał jego ojciec. Artykuł opublikowany 02.4.2015 r. na stronie internetowej Dziennika Łódzkiego. Dostęp: wrzesień 2024.
- Stanisław Ojrzanowski był przed wojną i podczas okupacji członkiem zarządu Polskiego Czerwonego Krzyża w Busku-Zdroju. AIPN GK 639/39, k. 89.
- Franciszek Maciejewski (4.4.1912-20.2.1996), uczył się w Gimnazjum w Stopnicy, maturę zdał w Busku w 1934 r. Studiował w Wyższej Szkole Gospodarstwa Wiejskiego w Cieszynie i ukończył podchorążówkę w Zambrowie. We wrześniu 1939 r. dostał się do niewoli sowieckiej. Pozbył się w porę książeczki wojskowej i dystynkcji i jako szeregowy został przekazany przez Sowietów Niemcom. Uciekł z transportu. Po powrocie do Buska wstąpił do ZWZ-AK, przyjął pseudonim “Wir”. Przez 10 lat po wojnie mieszkał z rodziną w Bytomiu. Wrócił do Buska. Udzielał się społecznie, organizował zjazdy absolwentów buskiego liceum. Leszek Marciniec, Więzi i korzenie. Kielce – Busko-Zdrój 2001, s. 82-83.
- Glebko Wiaczesław otrzymał obywatelstwo polskie w dn. 17.4.1925 r. Pracował w Okręgowym Urzędzie Ziemskim od 9.9.1925 r. w powiecie stołpeckim, woj. nowogródzkie. W latach 30-tych, do roku 1937, był komisarzem ziemskim w Starostwie w Ostrołęce, a następnie komisarzem ziemskim w powiecie stopnickim. Informacje z Dziennika Urzędowego Województwa Nowogródzkiego, Rok VI Nowogródek, 30 listopada 1926 r., nr 10, s. 28; Janusz Gołota, Mieszkańcy powiatu ostrołęckiego wobec problemów politycznych lat trzydziestych. Zeszyty Naukowe Ostrołęckiego Towarzystwa Naukowego nr 9/1995, s. 201; Teczka osobowa Wiaczesława Glebko w APKi, sygn. 100/0/4.3.